Tarihsel olarak herkesin en az dört tane kültürel kimliği vardır:
1) Doğuştan gelen, kromozomlara bağlı olan ve kimi zaman farklı biçimlerde dışa vurulabilen cinsiyet kimliği.
2) Toplayıcı-Avcı Dönemi’nden kalma, aile, aşiret kimliği.
3) Din Tarım Dönemi’nden kalma, din, mezhep kimliği.
4) Endüstri Dönemi’nden kalma, ırk, milliyet kimliği.
Aile, aşiret kimliği, genellikle soyadı olarak insanların adlarına da eklenir.
Din ve mezhep ile, ırk ve milliyet kimlikleri, doğduğu yere, içine doğduğu topluma ve ailesine bağlı olarak kişinin kendi iradesinden bağımsız biçimde, doğduğu anda belirlenir:
Kişi artık, istese de istemese de, bu kimlikler hakkında tercihlerini belirtene kadar, bunları taşır, çünkü onlarla etiketlenmiştir!
***
Elbette hiçbir kişi sadece bu dört kimlikten ibaret değildir:
Yaşadığı bir hayat vardır: Yaptığı bir işi, bir mesleği, bir makamı, siyasal görüşleri ve farklı yerlerden gelen değişik kimlikleri olabilir.
Bu kimliklerinden farklı bir vatandaşlığı da olabilir.
Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Birleşik Krallık gibi ülkelerde, vatandaşların pek çoğu farklı kimliklere sahiptir!
Türk Alman, İrlandalı Amerikan, Ermeni Fransız, Alman Avustralyalı, Bulgaristanlı Türk gibi…
Elbette herkesin köken kimliği de, vatandaşlık kimliği de, kendisine göre değerlidir, hatta mukaddestir.
Ama, bu dört kültürel kimliğin hangisine ilişkin olursa olsun, hangi cinsiyet, aile, aşiret, din, mezhep, ırk ve milliyet adına olursa olsun, “üstünlük” iddiası FAŞİZMDİR!
Ortaçağ’daki bütün imparatorluklar, “siyaset eşittir din ya da mezhep” olduğu için bu anlamda kimlik üzerinden yapılan kanlı savaşlarla lekelenmiştir.
Yakınçağ’da ise Hitler ve Mussolini tarafından uygulanan bu yaklaşım bütün dünyayı kana bulamıştır.
Bu FAŞİST yaklaşım, ünlü Siyaset Bilimci Samuel P. Huntington tarafından “Uygarlıklar Savaşı” adlı kitabıyla, ABD, Kanada, Avustralya ve Kuzey Avrupa tarafından temsil edilen Batı Uygarlığı’nın “erişilemez ve taklit edilemez” olduğu ve öteki altı uygarlığı alt edeceği teziyle, günümüzde de gündeme sürülmüştür.
***
Kimliklerdeki bu değişmeler toplumsal, teknolojik ve sınıfsal gelişmelerle ve devlet biçimleriyle ilgilidir:
Feodal küçük beyliklerde, dükalıklarda, aile ve aşiret kimliği; İmparatorluklarda, din ve mezhep kimliği; endüstriyel ulusal devletlerde ırk, milliyet kimliği öne çıkmıştır.
Endüstri Devrimi ve ulusal devletler döneminde Komünizm ve FAŞİZM’in gelişmeleri ile birlikte tohumları atılan Cumhuriyet, Demokrasi ve Eşitlikçilik, Bilişim Devrimi ile birlikte insanlığın hedefi olmuş görünüyor:
Eşitlikçi Demokratik Cumhuriyet, cinsiyet, aile, aşiret, din, mezhep, ırk, milliyet kimlikleri ne olursa olsun, insanların devletle eşit vatandaşlık ilişkisine sahip oldukları bir rejim olarak ortaya çıkmış gibi.
***
Sağcı ve etnikçi politikacılar tarafından Dinsel/mezhepsel kimlik ile etnik kimlik, bize, vatandaşlık diye yutturulmaya çalışıldı.
Oysa Anayasa’da tanımlanan vatandaşlık, Türkiye’de doğan insanların, kökenlerine bağlı olmaksızın, Devlet ile olan bağlarında eşit olduklarını belirten bir kavramdır.
***
Anayasal vatandaşlık tanımı ile kimlik tanımı birbirlerinden farklıdır:
Kökene ilişkin Türk Kürt, Arap gibi tanımlar kimlik tanımlarıdır, farklılıkları vurgular…
Anayasal “vatandaşlık” tanımı ise hukuksaldır, bütün bu farklı kimlikler arasındaki eşitliği belirtir!
KAHROLSUN FAŞİZM:
HANGİ KİMLİK ADINA YAPILIRSA YAPILSIN!
Not: Bu yazım, Pazar günü yayımlanan “Ahtapot’un Kolları” başlıklı yazımın ve internet sitemdeki dünkü “19 Mayıs” başlıklı yazımın devamıdır. Arkası gelecektir!
