Türkiye genelinde pek çok kişi, büyük ebatlı hapları yutmakta zorlandığında çareyi ilacı kırmakta ya da çiğneyerek tüketmekte buluyor. Ancak uzmanlar, bu yaygın alışkanlığın göründüğü kadar masum olmadığı konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. İlaçların formunun bozulmasının, tedavinin etkinliğini azaltabileceği, hatta ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor. Özellikle mide koruyucu kaplamaya sahip veya kontrollü salınım özelliği bulunan ilaçların parçalanması, hastaları hem doz aşımı riskiyle hem de beklenmeyen yan etkilerle karşı karşıya bırakabiliyor.
“Tedavi Etkisiz Kalabilir”
Konuyla ilgili olarak Cumhuriyet’e değerlendirmelerde bulunan İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu Üyesi Ali İhsan Akyıldız, her ilacın vücutta etki gösterebilmesi için belirlenmiş özel bir kullanım yolu olduğunu hatırlattı. Yanlış kullanımın tedaviyi baltaladığını vurgulayan Akyıldız, “Örneğin bazı ilaçların ağızdan su ile yutularak, bazılarının çiğnenerek, bazılarının ise dil altında eriyerek alınması gerekir. Eğer yutulması gereken bir ilaç çiğnenerek alınır ise hastalığın tedavisi etkili olmaz” şeklinde konuştu.
Hangi İlaçlar Bölünmemeli?
İlaçların saklama koşullarının ve fiziksel formlarının farklılık gösterdiğine dikkat çeken Akyıldız, bölme işleminin mutlaka bir uzmana danışılarak yapılması gerektiğini ifade etti. Akyıldız, “Doktorun önerdiği ilacı dozuna uygun olacak şekilde eczacıya danışarak kırıp alabilirsiniz. Fakat saklama koşulları için dikkatli olunmalıdır. Bazı ilaçlar ise kırılmaya ve bölünmeye uygun değildir. Suda eriyen ilaçlar ve kapsül tarzı olan ilaçlar bunlara örnek verilebilir” uyarısında bulundu.
Hava Teması ve Hijyen Riski
İlaçların ambalajından çıkarılıp kırılması durumunda havayla temas ettiğini ve bunun da ilacın kimyasını etkileyebileceğini belirten Akyıldız, şu bilgileri paylaştı:
“İlacın etkisi azalabileceği gibi tamamen etkisiz hale de gelebilir. Bu sebeple ilaçlar alınmadan hemen önce uygun koşullarda açılmalı ve uygulanmalıdır. Ezilmesi gereken durumlarda yine ilacın formuna uygun ise temizlik koşullarına uygun olacak şekilde ezilmesi sağlanıp uygulanabilir.”
Bıçak Değil, Tablet Bölücü Kullanın
Özellikle yaşlı hastalarda yutma güçlüğüne karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını çizen Ali İhsan Akyıldız, yanlış uygulamanın akciğer sorunlarına yol açabileceğini belirtti. Akyıldız sözlerini şöyle tamamladı:
“İlacın akciğere kaçması kişi için oldukça riskli bir süreç. Bu sebeple ilaçların ezilerek verilmesi, suda eritilmesi ya da suyun daha yoğunlaştırılarak verilmesi gereken formlar gözden geçirilmeli. İlacın formu uygun ise muhakkak temiz koşullarda ezilmeli ve o şekilde uygulanmalıdır. Mesela ilaç bölünecekse evde bunun bir bıçakla veya keskin bir şeyle değil, muhakkak tablet bölücü, tablet kırıcı gibi profesyonel aletlerle yapılması gerekir.”
