Türkiye’nin 2016’da geçtiği kalıcı yaz saati (GMT+3) uygulaması, Avrupa’nın kış saatine dönmesiyle siyasi ve sosyal tartışmaları yeniden alevlendirdi. CHP’li Mahmut Tanal, “Bu bir medeniyet farkıdır” sözleriyle karara tepki gösterirken, enerji tasarrufu iddiaları konusunda uzmanlar ‘tasarruf’ ve ‘israf’ olarak ikiye bölünmüş durumda.
ISPARTA – Avrupa ülkeleri, 26 Ekim Pazar gecesi saatlerini 1 saat geri alarak kış saati uygulamasına geçti. Türkiye’nin 8 Eylül 2016 tarihli kararla sabit olarak GMT+3 zaman diliminde kalması nedeniyle, kıta ülkeleriyle olan saat farkı yeniden arttı.
Bu değişiklikle birlikte Türkiye’nin Almanya, Fransa, Hollanda gibi Orta Avrupa ülkeleriyle olan saat farkı 1’den 2’ye, İngiltere ile olan farkı ise 2’den 3 saate yükseldi.
TANAL: “BU BİR MEDENİYET FARKIDIR”
Kalıcı yaz saati kararı, siyasi tepkileri de beraberinde getirdi. CHP Şanlıurfa Milletvekili Av. Mahmut Tanal, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada uygulamayı sert bir dille eleştirdi.
Tanal, “Avrupa’da bu gece kış saat uygulamasına geçildi. Şu anda Türkiye’de saat 10:00, Avrupa’da ise 08:00. Yani Türkiye, iki saatlik karanlık bir inatla Avrupa’dan uzaklaşıyor, Suudi Arabistan’la aynı saat dilimine taşınıyor,” ifadelerini kullandı.
Ekonomi, ticaret ve lojistiğin Avrupa ile eşgüdüm gerektirdiğini belirten Tanal, iktidarın Avrupa ile senkron olmak yerine Ortadoğu’ya benzemeyi tercih ettiğini savundu. Tanal, tepkisini “Bu sadece bir saat farkı değil, akıl farkı, yön farkı, medeniyet farkıdır,” sözleriyle dile getirdi.
SOSYAL VE EKONOMİK ETKİLER
Mahmut Tanal, uygulamanın sosyal maliyetlerine de dikkat çekerek, “Çocuk sabahın zifiri karanlığında yola çıkıyor, kadın işe giderken güvenlik endişesi yaşıyor, işçi, memur, öğrenci karanlıkta sürünüyor. Enerji tasarrufu yok, kamu yararı yok,” dedi.
Uygulamanın bilimsel değil, siyasal bir tercih olduğunu vurgulayan Tanal, “Bu tercih, Türkiye’yi karanlığa değil; yalnızlığa ve geri gidişe mahkûm ediyor,” değerlendirmesinde bulundu.
Ekonomik alanda ise, Türkiye’nin en büyük ticari ortağı olan Avrupa ile ortak mesai saatlerinin azalmasının, özellikle finans ve lojistik sektörlerinde operasyonel zorluklara yol açtığı belirtiliyor.
TASARRUF HESAPLARI BİRBİRİNİ TUTMUYOR
Kararın temel gerekçesi olan enerji tasarrufu konusunda ise uzmanların hesaplamaları birbiriyle çelişiyor:
Bakanlık: “Akşam Tüketimi Azaldı, 11.25 Milyar kWh Tasarruf Var”
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, uygulamanın özellikle elektrik tüketiminin zirveye ulaştığı (puant) akşam saatlerinde aydınlatma ihtiyacını azalttığını savunuyor. Resmi verilere göre, Ekim 2016 ile Mart 2024 arasında kümülatif olarak 11.25 milyar kilovatsaat (kWh) (yaklaşık 20 Milyar TL) enerji tasarrufu sağlandığı belirtiliyor.
EMO: “Sabah Tüketimi Patladı, Net Sonuç İsraf”
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) ise bu tezi reddediyor. EMO’nun analizlerine göre, kış aylarında sabah saatlerinde milyonlarca hanenin ve iş yerinin zifiri karanlıkta güne başlaması nedeniyle artan ısıtma ve aydınlatma giderleri, akşam elde edildiği iddia edilen cüzi tasarrufu fazlasıyla geri alıyor. EMO, uygulamanın tasarruf yerine yıllık bazda yüzde 6-7’lik bir enerji israfına yol açtığını savunuyor.
