Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), ortaokul ve liselerdeki ölçme ve değerlendirme süreçlerine yepyeni bir soluk getiriyor! Öğrencilerin başarılarını daha adil ve standart bir şekilde ölçmeyi hedefleyen Ortak Yazılı Sınav Sistemi, 26 Ekim 2026 Pazartesi günü itibarıyla hayata geçiyor. 2026-2027 eğitim öğretim yılının ilk dönem birinci yazılı sınavlarında uygulanmaya başlanacak bu sistem, belirlenen sınıf düzeylerinde tam 16 farklı branşı kapsayacak ve eğitimde önemli bir dönüm noktası olacak.
Hangi Sınıflar ve Dersler Kapsamda?
Yeni sistem, ortaokullarda 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerini, liselerde ise 9, 10 ve 11. sınıf öğrencilerini doğrudan etkileyecek. Ortaokul düzeyinde Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri ortak sınavlara dahil edilecek. Lise öğrencileri için ise Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri bu yeni formatta değerlendirilecek. Sınavlarda, öğrencilerin becerilerini ön plana çıkaran, öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu ve açık uçlu sorular yer alacak.
Soru Havuzu ve Sınav Hazırlığı Nasıl Yapılacak?
MEB, ortak yazılı sınavlar için dev bir soru havuzu oluşturuyor. İlk sınavlar öncesinde yaklaşık 8 bin sorunun bu havuza aktarılması planlanırken, her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni sorunun eklenmesi hedefleniyor. Sınavlar, eğitim öğretim yılının başında zümre öğretmenleri tarafından belirlenen konu ve soru dağılım tablolarındaki senaryolara göre hazırlanacak. Seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik iki açık uçlu soru, zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla sisteme girilecek. Diğer sorular ise öğretmenlerin belirleyeceği güçlük düzeylerine göre Bakanlığın soru havuzundan otomatik olarak seçilerek sınav kağıtları oluşturulacak.
Soruların güçlük düzeyleri (kolay, orta, zor) ve puan değerleri, öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri doğrultusunda belirlenecek. Öğretmenler, sistem üzerinden oluşturulan sınav kağıtlarını ve puanlama anahtarlarını kontrol edip onaylayabilecek, ayrıca soru havuzundan seçilen soruları gerekçelendirerek en fazla iki kez değiştirme hakkına sahip olacaklar. Sınav kağıtlarının basımı ve çoğaltılması ise gizlilik ve güvenlik ilkelerine titizlikle uyularak gerçekleştirilecek.
Sonuçlar e-Okul’a Nasıl Yansıyacak?
Sınavların tamamlanmasının ardından, her bir sorunun puanı e-Okul sistemine işlenecek ve sonuçlar ilgili öğrenme çıktılarıyla eşleştirilecek. Bu sayede öğretmenler, öğrencilerin hangi konularda başarılı olduğunu ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu net bir şekilde görebilecek, eğitim süreçlerini bu verilere göre daha etkili bir şekilde planlayabilecekler.
Eğitimciden Önemli Uyarılar: Hazırlık Süreci Kritik!
Eğitimci İlhan Sevin, yeni sistemin ülke genelinde ortak standartlar oluşturulması, soru güçlüklerinin dengelenmesi ve öğrencilerin öğrenme eksiklerinin tespit edilmesi açısından önemli avantajlar sunabileceğini belirtiyor. Ancak, bu kapsamlı değişikliğin sınavlara kısa bir süre kala duyurulmasının, öğretmenler ve okullar için hazırlık sürecini zorlaştırabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Sevin, sistemin öncelikle pilot uygulamalarla test edilmesi, öğretmenlere yeterli hazırlık süresi tanınması ve uygulamanın aşamalı olarak hayata geçirilmesinin başarının anahtarı olduğunu vurguluyor. Eğitimde başarının sadece doğru kararlar almakla değil, bu kararları sahada uygulanabilir kılmakla mümkün olduğunun altını çiziyor.
