Türkiye’de doğal olarak yetişen ve doğadan toplanması yasak olan akzambak bitkisi, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ) Ziraat Fakültesi laboratuvarlarında doku kültürü yöntemiyle çoğaltılıyor. Sağlık sektörü başta olmak üzere birçok alanda kullanım değeri bulunan bu endemik tür, laboratuvar ortamında kontrollü şartlarda üretilerek hem doğal popülasyonu korunuyor hem de ülke ekonomisine kazandırılıyor. ISUBÜ Eğitim, Araştırma ve Uygulama Çiftliği bünyesinde faaliyet gösteren Doku Kültürü Laboratuvarı, koruma altındaki bitkilerin sürdürülebilir üretiminde kritik bir rol oynuyor. Ziraat Fakültesi Araştırma Görevlisi Tolga Polat, özel sektör ve üniversite iş birliğiyle yürütülen projeler sayesinde doğada yavaş çoğalan akzambak bitkisinin kitleler halinde hızlıca üretildiğini belirtti. Polat, steril şartlarda gerçekleştirilen invitro çoğaltma işlemleriyle dışa bağımlılığı azaltmayı ve ihracatı artırmayı hedeflediklerini vurguladı. Yaklaşık altı ay süren üretim sürecinde, soğanlı bir yapıya sahip olan akzambak bitkisinin pulları öncelikle dezenfekte edilerek özel çoğaltma ortamına dikiliyor. Ortalama yirmi sekiz günlük bir sürenin ardından her bir bitkiden beş yeni fidan elde ediliyor. Köklendirme aşamasına geçen bitkiler, seradaki yoğun bakım ünitelerinde on iki gün tutularak dış ortama tam uyum sağlamaları için adapte ediliyor. Tolga Polat, laboratuvarda akzambak dışında salep, lale ve soğanlı süs bitkileri üzerine de çalışmalar yapıldığını belirterek, bu steril ve teknolojik ortamın lisans ile lisansüstü öğrencilerin projelerine de büyük katkı sunduğunu ifade etti. Bu önemli bilimsel üretim hamlesi, Türkiye’nin tarımsal potansiyelini modern yöntemlerle daha ileriye taşımayı amaçlıyor.
