Sağlık Bakanlığı, Türkiye’de sigara kullanımını azaltmak ve özellikle çocukların tütün ürünlerine erişimini engellemek için radikal adımlar atmaya hazırlanıyor. Yeni düzenlemelerle birlikte, 18 yaşından küçüklere sigara satan işletmelerin ruhsatları askıya alınabilecek, hatta ticari faaliyetleri geçici olarak durdurulabilecek. Bu hamle, sigara satışında yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.
18 Yaş Altına Satışa Ağır Yaptırımlar
Mevcut yasalara rağmen çocuklara tütün ürünü satışının devam etmesi, Sağlık Bakanlığı’nı harekete geçirdi. Hazırlanan yeni düzenleme taslağına göre, 18 yaşından küçüklere sigara sattığı tespit edilen işletmelerin ruhsatları belirli bir süreyle askıya alınacak ve ticari faaliyetleri geçici olarak durdurulacak. İhlallerin tekrarlanması durumunda ise çok daha ağır cezalar gündeme gelecek. Bu adımların, caydırıcılığı artırarak gençlerin sigaraya erişimini önemli ölçüde kısıtlaması bekleniyor.
HES Kodu Benzeri Takip Sistemi Gündemde
Sigara satışlarının daha etkin bir şekilde kontrol altına alınabilmesi için Kovid-19 salgını döneminde kullanılan Hayat Eve Sığar (HES) koduna benzer bir takip sistemi üzerinde çalışılıyor. Sağlık Bakanlığı’nın teknik altyapısının bu tür bir sisteme uygun olduğu belirtilse de, market, bakkal ve büfe gibi çok sayıda satış noktasının bulunması nedeniyle uygulamanın hayata geçirilmesi zaman alabilir. Sistemin başarılı olabilmesi için Ticaret Bakanlığı başta olmak üzere ilgili tüm kurumların koordineli çalışması büyük önem taşıyor.
Çarpıcı Sigara Tüketim Verileri
Türkiye Gazetesi’nden Esma Altın’ın haberine göre, Sağlık Bakanlığı bürokratlarının AK Parti grubuna yaptığı sunumlarda, Türkiye’de yıllık sigara tüketiminin 8,5 milyar pakete ulaştığı bilgisi paylaşıldı. Sunumlarda dikkat çeken bir diğer nokta ise, 2008-2025 yılları arasında kadınların sigara kullanım oranının yüzde 35 artış göstermesi oldu. Aynı dönemde erkeklerde düşüş yaşanırken, kadınlara yönelik pazarlanan ince sigaraların ve nikotin içeriklerinin tüketim alışkanlıkları üzerindeki etkisi de değerlendirildi.
Cezalar Artıyor, Denetimler Sıklaşıyor
Yeni düzenleme hazırlıkları kapsamında sigara yasağına ilişkin idari para cezalarının da artırılması planlanıyor. Halihazırda kapalı alanlarda sigara içenlere 1.764 lira ceza uygulanırken, yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmelere 24 bin 440 liradan 122 bin 660 liraya kadar para cezası verilebiliyor. Tekrarlanan ihlallerde cezalar katlanırken, üçüncü ihlalde işletmelerin 10 günden bir aya kadar kapatılması mümkün. Yeni çalışmayla bu ceza tutarlarının daha da caydırıcı hale getirilmesi hedefleniyor.
Ayrıca, kapalı alanlarda sigara yasağı ihlallerinin arttığı ve mevcut denetimlerin yetersiz kaldığı tespiti üzerine, saha denetimlerinin sıklaştırılması kararı alındı. Bakanlıklara bağlı ekiplerin kontrolleri artırılacak, kurumlar arası çapraz denetimlerle ihlallerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
