Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından güncellenen nüfus projeksiyonlarına göre, Türkiye nüfusu 2100 yılına kadar 55 ila 77 milyon arasında olacak. Yaşlı nüfus oranındaki hızlı artış ise demografik yapıda köklü değişiklikler yaratacak. Uzmanlar, bu dönüşüme uyum sağlamak için etkili ve hızlı politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.
3 FARKLI SENARYO HAZIRLANDI
TÜİK’in 2023 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verileri temel alınarak oluşturduğu yeni projeksiyonlarda; doğum, ölüm ve göç oranları üzerinden ana, düşük ve yüksek senaryolar geliştirildi.
Projeksiyonlarda, kadın başına düşen ortalama çocuk sayısındaki düşüş kritik bir etken olarak öne çıktı. 2001 yılında 2,38 olan toplam doğurganlık hızı, 2014’e kadar 2,10 seviyesinde kalırken, 2023 itibarıyla 1,51’e kadar geriledi. Bu oran, Türkiye’nin nüfusunu yenileyebilmesi için gereken 2,10 eşiğinin altında kalıyor ve uzun vadede nüfus kaybı riskini beraberinde getiriyor.
ANA SENARYO: NÜFUS 2050’DEN SONRA AZALACAK
Mevcut demografik yapının devam ettiği ana senaryoya göre, Türkiye nüfusu 2030 yılında 88,2 milyona, 2050’de ise 93,7 milyona ulaşacak. Ancak bu tarihten sonra azalmaya başlayacak olan nüfusun, 2100 yılında 77 milyonun altına düşeceği öngörülüyor.
DÜŞÜK SENARYO: 2100’DE NÜFUS 55 MİLYONUN ALTINA GERİLEYEBİLİR
Doğurganlık oranındaki düşüşün hız kesmeden sürmesi durumunda ise nüfusun 2044 yılında zirve yapması, ardından ise sürekli bir düşüş trendine girerek 2100 yılında 55 milyonun altına kadar gerilemesi bekleniyor.
YÜKSEK SENARYO: NÜFUS 2056’DA 100 MİLYONU AŞABİLİR
Doğurganlığı teşvik eden politikaların etkili şekilde uygulanması halinde ise nüfusun artabileceği bir senaryo da bulunuyor. Bu yüksek senaryoya göre, Türkiye nüfusu 2056 yılında 100 milyonu aşabilir. Ancak uzmanlar, bu hedefin gerçekleşebilmesi için özellikle genç nüfusu destekleyen kapsamlı politikaların gecikmeden yürürlüğe konulması gerektiğini belirtiyor.
YAŞLI NÜFUS HIZLA ARTIYOR
Nüfus projeksiyonlarında dikkat çeken bir diğer unsur ise yaşlı nüfusun oranındaki hızlı artış. 2023 yılında yüzde 10’un üzerine çıkan 65 yaş ve üzeri nüfusun oranı, 2050 yılında yüzde 23,1’e, 2075’te yüzde 31,7’ye ve 2100’de ise yüzde 33,6’ya çıkacak.
Öte yandan, 2023 yılında yüzde 68,3 olan çalışma çağındaki nüfusun oranı, 2100’de yüzde 54,6’ya kadar gerileyecek. Bu durum, Türkiye’nin üretken iş gücünde daralma ve sosyal güvenlik sisteminde baskı gibi önemli yapısal sorunlarla karşı karşıya kalabileceğine işaret ediyor.
UZMANLAR UYARIYOR: POLİTİKALAR HIZLA HAYATA GEÇİRİLMELİ
Demografik dönüşümün etkilerine dikkat çeken uzmanlar, Türkiye’nin önümüzdeki 50 yıl içinde köklü bir toplumsal değişim sürecine gireceğini belirtiyor. Bu sürece hazırlıklı olunması adına eğitimden sağlık sistemine, sosyal güvenlikten istihdama kadar pek çok alanda etkili ve uzun vadeli politikaların hızla devreye alınması gerektiği ifade ediliyor.
