Tarih yaprakları 1867 yılını gösterdiğinde, Isparta sokaklarında fısıltıyla yayılan bir ‘devrim’ haberi çalkalanıyordu. Yeni atanan Mutasarrıf Vali Arap Mehmet Nurettin Paşa, şehre sadece yeni bir idari düzen değil, aynı zamanda büyük bir zihniyet tartışması getirmişti. Paşa’nın devlet dairelerini modernize etme hamlesi, bugün bize son derece sıradan gelen ancak o dönem için adeta bir tabu olan iki eşya üzerinden patlak verdi: Masa ve sandalye.
Yüzyıllardır devlet işlerinin minderlerde ve sedirlerde, diz kırılarak yürütüldüğü bir toplumda, Batı usulü bu yeni mobilyalar büyük bir şok etkisi yarattı. Bir yanda “Frenk adeti” diyerek masada alınan kararların meşruiyetini ve dine uygunluğunu sorgulayan muhafazakar kesim; diğer yanda evrakların düzeni, kayıtların tutulması ve ticaretin hızı için bu yeniliğin kesinlikle şart olduğunu savunan vizyoner tüccarlar… Şehir, adeta ‘minderciler’ ve ‘masacılar’ olarak ikiye bölünmüştü. Cuma hutbelerine kadar taşınan bu bürokrasi gerilimi, aslında Isparta’nın modernleşme sancısının en somut ve trajikomik haliydi.
Haftalarca süren bu kültürel kriz, Vali Nurettin Paşa’nın usta işi devlet adamlığı ve ince siyasetiyle çözüme kavuştu. “İdare hem düzenli olacak hem de halkın gönlü hoş tutulacak” diyerek duruma el koyan Paşa, devlet dairelerine masaları ve sandalyeleri yerleştirirken, eski usul sedirleri ve minderleri de odalardan çıkartmadı. Böylece gelenek ile yenilik aynı odada, yan yana yaşamaya başladı.
Bu sembolik ‘masa-minder barışı’, Isparta’nın çok sesli idari yapısının ve çağ atlama serüveninin en ilginç kilometre taşlarından biri olarak devletin resmi kayıtlarındaki yerini aldı. Eski alışkanlıkların, yerini yavaş yavaş ve uzlaşarak modern dünyaya bırakışının o naif ama sancılı hikayesi, bugün bile yerel yönetimlere ilham verecek bir ders niteliği taşıyor.
