Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından ‘salgın riski taşıyan patojenler’ listesine alınarak acil araştırma çağrısı yapılan Nipah virüsü, yüksek ölüm oranıyla endişe yaratmaya devam ediyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Özlü, henüz bir aşısı veya kesin ilacı bulunmayan bu tehlikeli virüse karşı önemli uyarılarda bulundu.
Kökeni 1999 yılına dayanan ve ilk olarak Malezya ile Singapur‘da tespit edilen virüs, meyve yarasaları aracılığıyla yayılıyor. Son dönemde Hindistan‘da görülen vakalar ve sağlık çalışanlarının ölümü üzerine gözler yeniden bu hastalığa çevrildi.
“Vakaların Yüzde 45-70’i Ölümle Sonuçlanıyor”
Hastalığın tarihçesi ve bulaşma yolları hakkında detaylı bilgiler veren Prof. Dr. Özlü, virüsün zoonotik yapısına dikkat çekti. İnsandan insana bulaş riskinin de bulunduğunu belirten Özlü, şu ifadeleri kullandı:
“Nipah virüsü aslında 1999’da Malezya’da ilk defa fark ettiğimiz bir virüs. Bu meyve yarasalarından bulaşan zoonotik bir virüs. İnsanlara daha çok yarasaların tükürüğü ve idrarıyla bulaşmış meyveler vasıtasıyla geçiyor. Doğrudan yarasadan da geçebilir. Daha sonra hasta kişilerden sağlam kişilere, insandan insana da bulaşı olduğu da ortaya çıktı. Başka Malezya’da, Singapur’da daha sonra Bangladeş’te vakalar görüldü. Son olarak Hindistan’da iki sağlık çalışanının bu hastalığa yakalanarak vefat ettiği tespit edildi. Nipah virüsünün en üzücü tarafı ölümcüllük oranlarının çok yüksek olması. Vakaların yüzde 45-70’inin ölümle sonuçlandığını biliyoruz. Henüz herhangi bir aşısı ya da ilacı şu anda yok.”
Belirtiler Nasıl Başlıyor?
Hastalığın vücuttaki seyrini anlatan Prof. Dr. Özlü, belirtilerin basit bir üst solunum yolu enfeksiyonu gibi başlayıp ciddi tablolara dönüşebileceğini vurguladı. Özlü, “Üst solunum yolu enfeksiyonu gibi başlıyor ama zatürreye, alt solunum yolları enfeksiyonlarına ve beyin iltihabına dönüşebiliyor. Başlangıçta kas, baş, boyun ağrısı, ateş ve kırgınlık gibi semptomla daha sonra öksürük, nefes darlığı, bilinç bozukluğu ve nöbetler şeklinde ortaya çıkabiliyor” dedi.
Türkiye İçin Risk Var mı?
Vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri olan Türkiye’deki risk durumu hakkında da konuşan Prof. Dr. Tevfik Özlü, şu an için ülkemizde bir tehdit olmadığını ancak yurt dışına gidenlerin tedbirli olması gerektiğini belirtti:
“Aslında Türkiye için bir tehdit veya risk şu anda yok. Bu virüs, meyve yarasalarından bulaştığı için Türkiye’de yarasalarla da temas ortamı olmadığı için güvendeyiz. Yurt dışına seyahate giden kişilerin seyahat boyunca dikkatli olmaları lazım. Bu tür meyve yarasalarıyla temasın olabileceği alanlara çok sokulmamalarını tavsiye ederim. Doğrudan temas olmasa bile meyve yarasalarının tükürük ve idrarıyla kirlenmiş taze meyveler hatta meyve sularıyla da bulaştığı gösterilmiş. Dikkatli olmakta fayda var.”
“Büyük Bir Salgın Tehdidi Söz Konusu Değil”
Virüsün yayılma potansiyelini Covid-19 ile kıyaslayan ve DSÖ’nün yaklaşımını değerlendiren Özlü, sözlerini şöyle tamamladı:
“Dünya Sağlık Örgütü’de bu virüsün dikkat çekici olduğunu ifade etti. Hindistan vakalarından sonra da bazı komşu alanlarda tedbirler alınıyor. Bizim için uzak bir tehdit ama özellikle seyahat edenler için bilgilenmek önemli. Oralardan gelip de hasta olan bir kişi olursa onunla temas edenlerin de dikkatli olması gerekiyor. Aşısı ve ilacı yok dolayısıyla virüsün hasta yapma potansiyeli de yüksek. Vaka bazlı ölüm olanları yüksek ama yayılma oranı yüksek değil. Covid gibi hava yoluyla bulaşma riski de görülmediği ve bilinmediği için şu an büyük bir salgın tehdit söz konusu değil. İzlemek lazım.”
